اولین نشست از سلسله نشست های دانشگاه و پدیده سوء رفتار علمی با عنوان ابعاد و چشم اندازها با سخنرانی دکتر وحید احمدی مشاور وزیر و رییس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و دکتر حمیدرضا علومی یزدی، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت علوم، به همت گروه احلاق و حقوق علم و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور به صورت مجازی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در ابتدای این نشست دکترعلومی یزدی به ابعاد مختلف اخلاق دانشگاهی و علمی اشاره کرد و گفت: وقتی از اخلاق دانشگاهی صحبت میکنیم باید به فعالیت های دانشگاه توجه کنیم که اخلاق در آموزش علم، نشر علم، پژوهش و کاربست علم از جمله آنهاست که باید شاخص خایی برای اخلاق علم در این حوزه ها تدوین شود.

وی در ادامه افزود اخلاق رفتاری در میان افرادی که در دانشگاه فعالیت دارند و ذی نفعان دانشگاه نیز باید مورد بررسی قرار بگیرد. دکتر علومی اخلاق در فن آوری و تجاری سازی علم و ایده را نیز اشاره کرد و گفت متاسفانه تا به حال به این حوزه توجه نشده است.

معاون حقوقی و امور مجلس وزارت علوم در ادامه گفت: ما باید به دنبال یک سری استانداردهای اخلاقی میان دانشگاهیان باشیم اما متاسفانه در ابتدای کار در خصوص تقلب در تهیه آثار علمی قانونی وضع کردیم و به نظر می رسد ایننگاهی نیست که بتواند مقابل سوء رفتار علمی بایستد. بلکه باید تلاش میکردیم تا بتوانیم در جامعه علمی و دانشگاهی اخلاق را ترویج دهیم و این جامعه را از درون واکسینه کنیم.

وی در ادامه افزود: باید پیدا کنیم علل و زمینه تقلب های علمی چیست. تاثیر پذیری جامعه دانشگاهی از بیرون از دانشگاه یکی از علل است. مدرک گرایی یکی دیگر از عوامل تقلب علمی است. توقع زیاد از جامعه دانشگاهی نیز میتواند یکی دیگر از دلایل تقلب علمی باشد.

وی در پایان صحبت های خود گفت: دانشگاه های ما نیاز به تعیین یک استاندارد دارند که باید آن را ترویج کنیم، فرهگ سازی کنیم تا بتوانیم به سمت جامعه علمی سالم برویم.

در ادامه دکتر احمدی به اهمیت اعتماد میان دانشگاه و جامعه اشاره کرد و گفت: اگر اعتماد مردم به جامعه دانشگاهی کم شود اثرگذاری دانشگاه هم کم میشود. وی از جعل داده ها،‌ تحریف داده ها و سرقت ادبی به عنوان تعاریف استاندارد سوء رفتار علمی نام برد و افزود: در تعریف استاندارد مواردی مهمی همچون سایه نویسی، فساد در داوری و فساد در چگونگی منظور کردن اسم نویسندگان منظور نشده است.

وی در ادامه گفت: ما در حوزه قانون گذاری اخلاق علمی بسیار جوان هستیم و در این قانون بیشتر به سرق علمی پرداخته شده است.

رییس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور به رقابتی شدن علم در دانشگاه ها اشاره کرد و گفت: رقابتی شدن علم و امتیازگذاری بر مبنای تعداد مقالات علمی یکی از دلایل تقلب های علمی است.

مدرک گرایی و کمیت گرایی در فرهنگ جامعه امروز نهادینه شده و متاسفانه این امر زمینه تقلب علمی را فراهم میکند.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه باید فضایی را برای کنترل سوء رفتارهای علمی و رسیدن به سلامت و یکپارچگی نظام علمی فراهم شود به راهکارهای جهت فراهم کردن این فضا پرداخت.

در پایان این نشست مجازی حاضرین به تبادل نظر پرداختند.