پنجمین نشست تخصصی موزه‎ها و مجموعه‎های علمی دانشگاهی با حضور مدیران و نمایندگان موزه‎های دانشگاهی سراسر کشور صبح روز چهارشنبه ۱۲ دی ماه ۹۷ در محل وزارت‎ علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، در ابتدای این مراسم دکتر سیف‎اله جلیلی رئیس این موزه هدف از برگزاری این نشست را جلب نظر مسئولان به موزه‎های دانشگاهی به عنوان مهم‎ترین مرحله نظام‎مندسازی این موزه‎ها دانست و افزود: موزه‎های دانشگاهی مهم‎ترین مراکز ترویج علم در جامعه و بعبارتی دانشگاه‎های عمومی هستند.

دکتر جلیلی گفت: ایران با این که در تاریخ تاسیس موزه‎ها نسبت به بسیاری از کشورها پیش‎گام است اما در همان مرحله تاسیس مانده‎ایم و به معنای واقعی در این زمینه توسعه‎ای را شاهد نبودیم و این در حالی است که در برنامه‎ریزی‎های کشوری مثل چین، برای هر ۲۵۰ هزار نفر یک موزه علوم در نظر گرفته شده است و تنها در یک گالری از موزه‎های علوم این کشور ۲٫۵ میلیون یورو هزینه می‌‎شود در صورتی که کل بودجه موزه ملی علوم و فناوری بسیار کم‎تر از این‎هاست و ما شاهدیم که تاسیس هر موزه علومی که با همکاری موزه ملی علوم و فناوری انجام می‎شود، با مشکلات زیادی همراه است.

جلیلی با بیان این که تعداد مقالات در توسعه علمی کشور ملاک نیست و باید دید این مقالات چقدر در زندگی روزمره مردم اثر دارد تصریح کرد: موزه‎های علوم و موزه‎های دانشگاهی در ترویج علم در جامعه تاثیر مستقیم دارند چرا که برخلاف موزه‎های میراثی، مردم اشیاء را لمس و با آن‎ها تعامل و ارتباط برقرار می‎کنند.

رئیس موزه ملی علوم و فناوری تصریح کرد: یکی دیگر از اهداف تشکیل چنین نشستی تجمیع اطلاعات همه ما از امکانات و ابزار علمی کشور است چرا که ممکن است هر یک از موزه‎های دانشگاهی کشور در مقوله خاصی، تجهیزات خوبی داشته باشند  اما ما اطلاعی در این زمینه نداریم؛ بنابراین باید یک سامانه مشترک داشته باشیم تا همه به اطلاعات لازم دسترسی پیدا کنند.

دکتر جلیلی با اشاره به این که نظام موزه‎داری ما نه علمی و استاندارد بلکه «شخصی» است تاکید کرد: این وظیفه همه ماست که این نظام‎مندی را پیگیری کنیم و موزه ملی علوم و فناوری به تنهایی نمی‎تواند کاری از پیش ببرد.

وی متذکر شد: چرا هر یک از موزه‎های دانشگاهی بانی یکسری جلسات و دوره‎های آموزشی برای موزه‎های دانشگاهی نمی‎شود؟ چرا نباید این موزه‎ها در کنفرانس‎ها و رویدادهای علمی ما که مسائل روز مطرح می‎شود مشارکت کنند؟

در ادامه نشست دکتر وحید احمدی، مشاور وزیر علوم و رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور ضمن تشکر از دکتر جلیلی بابت چنین ابتکاری که مجموعه موزه ها را در کنار یکدیگر گرد آورده اند و کار را به خوبی دنبال کردند افزود: نظام توسعه علمی که در جامعه پیشرفته وجود دارد بر مبنای نظام نوآوری است و این نظام اقتضائات خود را دارد و اجزای آن از مراکز پژوهشی، مراکزتحقیقاتی، مراکز رشد، مراکز نوآوری و پارک ها و حوزه های مختلف شکل گرفته است و در دنیای پیشرفته سازوکارهای خود را دنبال می کند در کشور ما در سال های اخیر به طور جدی اجزای آن را پازلی بنام نوآوری شکل می دهد و در حال دگرگونی و رو به رشد است که یکی از اجزای این پازل موزه ها است؛ موزه های علم برای تحقق نظام نوآوری جایگاه های ویژه ایی دارند قطعا بحث موزه ها با آن نگرش جامع توسعه علمی شکل می گیرد.

وی افزود: عالمی قدرتمند است که ابزار نفوذ در جامعه داشته باشد عالمی که فقط در کلاس و آزمایشگاه است عالم قدرتمند نیست اگر هم قدرت دارد، محدود و خاص است. وقتی به نسل جدید دانشگاه ها می پردازیم به این نتیجه می رسیم که بلوغ بشری در حال توسعه علمی است. 

مشاور وزیر علوم گفت: علت رونق علم در غرب بخاطر نفوذ علم در لایه‎های مختلف جامعه است. علم زمانی می‎تواند اثرگذار باشد که از حوزه عالمان به حوزه جامعه منتقل شود. بنابراین توسعه بشر به ارتباط تنگاتنگ مردم و جامعه علمی بستگی دارد. اگر دانشگاه‎های ما که قدرت علمی دارند در برج عاج زندگی می‎کنند و با جامعه ارتباطی ندارند و اگر موزه علوم و فناوری ما مشکل بودجه و مکان دارد بخاطر این است که نتوانستیم جایگاه علم را نشان دهیم.

دکتر احمدی تاکید کرد: «علم» زینت زندگی نیست بلکه خودِ زندگی است و یکی از ابزار تحقق نظام نوآوری در جامعه، همین موزه‎ها و مراکز علم هستند. برای نفوذ عالمان در جامعه از طریق مراکز و موزه‎های علوم و فناوری، با چند چالش روبرو هستیم ۱- فهم مدیران و نهادهایی که بودجه اختصاص می‎دهند ۲- خود دانشگاه‎ها که باید به اهمیت جایگاه و نقش موزه‎های دانشگاهی برسند ۳- افراد متخصص که باید دوره‎های مربوطه را ببینند و با قدرت بالا برنامه‎ریزی کنند و ۴- شکیل شبکه‎های نرم افزاری و سخت افزاری بین مراکز و مجموعه‎های علمی. بنابراین اگر یک دانشگاه و یا موزه وقتی بخواهد رشد کند باید با شبکه های بین المللی در ارتباط باشد تا بتواند توسعه پیدا کند و از روش ها و مدل های جدید استفاده نماید.