به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، کتاب " جستجوی معنا " راهبردی آینده نگر برای سازمان ها نوشته لیندا هولبخ و نایجل اسپرینگ توسط دکتر امیرهوشنگ حیدری، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و مرتضی توکل، دانشجوی دکتری تصمیم گیری و خط مشی گذاری دولت و کارشناس نظارت شعب بانک کشاورزی ترجمه و توسط نشر چاپار منتشر و روانه بازار شد.

در بخشی از این کتاب آمده است: امروزه پیشرفت‌های علمی غرب و توسعه علمی همه جانبه کشورهای توسعه‌یافته، بحث و جدل‌های زیادی را در جامعه ما حول این پیشرفت‌ها و چرایی آن به راه انداخته است. بسیاری معتقدند که علت این پیشرفت‌ها جامعه سکولار غرب و نهضت انسان‌گرایی آن‌ها است. نهضتی که با عصر رنسانس آغاز شده است و گوی سبقت را از ما که تنها به علوم انسانی و الهیات توجه داشته‌ایم ربوده است. پیشرفت‌های غرب و جلوه‌های جذاب تمدن امروزی غرب و از طرفی عقب‌ماندن کشورهای اسلامی چنان مردم ما را تحت تاثیر قرار داده است که حتی مراکز علمی و اساتید دانشگاهی ما را ترغیب نموده تا بدون توجه به همه عناصر موثر در بروز این پیشرفت‌ها و موشکافی عمیق این وقایع، به‌گونه‌ای کاملا احساسی و جهت‌دار تنها به جنبه ظاهری آن یعنی نظام سیاسی سکولار جوامع و بکارگیری مدیریت علمی بپردازند. متاسفانه در این بین دین‌زدایی از جامعه نیز رونق گرفته است. گویی دین با پیشرفت و تعالی کشورها در منافات است!

با توجه به اینکه امروزه در اکثر محافل علمی و سازمان‌ها وجود معنویت و اجرای قوانین الهی عامل عقب‌ماندگی جوامع اسلامی معرفی می‌شود ما بر آن شدیم که ضمن آزمون این فرضیه برای نشان دادن عدم وجود دید همه جانبه و عمیق این جریان، نقش موثر معنویت را در موفقیت تمدن غرب بیان نماییم.

در این راستا ما با ذکر دلایلی چهارگانه؛ خوانندگان و محققان جامعه همچنین سازمان‌ها را به خواندن این کتاب ترغیب می‌کنیم تا ضمن روشن نمودن نقش معنویت در پیشبرد اهداف سازمان‌ها، کلید موفقیت سازمان‌ها را به دست آنها بسپاریم.

دلیل نخست:

بذر درخت تنومند و بارور علمی جهان غرب که در عهد رنسانس در جوامع غربی کاشته شده است، توسط دانشمندان مسلمان از جمله بوعلی سینا، ابن خلدون، ابن بطوطه، ابوریحان بیرونی، خواجه نصیرالدین طوسی، کمال‌الدین فارسی، فارابی، خوارزمی و... فراهم آمده است. این بذر، همان آثار علمی دانشمندان مسلمان (عمدتاً ایرانی) بود که پس از فتح اروپا توسط اعراب به اروپا منتقل شده است. مفاهیمی که توسط دانشمندان جوامع اسلامی پالایش، دسته‌بندی و بسط داده شدند و افق جدیدی را در علوم پزشکی، شیمی، ریاضی، نجوم و فیزیک پیش روی جهانیان ترسیم نمود.

دلیل دوم:

سند دوم ما وضعیت جامعه آن زمان اروپا است. حکومت دینی اما فاسد واتیکان و شیوه‌های خرافی که آن‌ها در درمان بیماری‌ها و اداره امور به کار می‌گرفتند نابسامانی‌ها و گرفتاری‌های اسف‌باری را در جامعه موجب شده بود تا جایی که مردم از این وضعیت به ستوه آمده و ناخواسته از دین منزجر می‌شدند چرا که آن‌ها دین و عاملان حکومت واتیکان را مسبب مشکلات جامعه خود می‌دانستند.

اما در این بین کمتر کسی به این موضوع توجه داشت که منشأ مفاهیم و معانی که همچون چشمه جوشان مردم اروپا را سیراب نمود و نهضت انسان‌گرایی نامیده شد همه از آموزه‌های دین اسلام و جامعه اسلامی نشأت گرفت. برای درک بهتر وضعیت آن زمان اروپا و تاثیر شگرف تمدن اسلامی در تحول جامعه امروزی غرب توصیه می‌کنیم، خوانندگان به کتاب اسلام در اروپا اثر وات مونتگمری (۱۳۶۲) نویسنده اسکاتلندی مراجعه نمایند.

 

دلیل سوم:

عصر تمدن اسلامی و پیشرفت‌های علمی که تمدن غرب آن را عمق و گسترش داد در زمانی اتفاق افتاد که دانشمندان اسلامی با کمترین فاصله نسبت به پیامبر و شریعت ناب محمدی قرار داشتند. کما اینکه این پیشرفت‌ها در عصر صفویه نیز به دلیل به کارگیری مجدد مفاهیم ناب اسلام مجدداً تکرار شد و موجب رشد صنعت، هنر و علم در ایران زمین گردید.

دلیل چهارم:

آخرین دلیل که به واسطه آن به ترجمه این کتاب پرداختیم نقش معنویت در جامعه غرب است. با این تفاوت که این بار با روش علمی و با سندی از جامعه علمی غرب به اثبات این موضوع می‌پردازیم و بیان می‌کنیم که غرب هیچ‌گاه از معنویت تهی نبوده است و معنویت حتی غیر محسوس در هدایت این پیشرفت‌ها نقش ایفا کرده است. قابل توجه اینکه هر گاه معنویت از اندیشه مدیران به دور بوده، حتی با به کارگیری تمام عناصر مدیریت علمی؛ مکتب انسان‌گرایی در جوامع غربی رو به افول نهاده است.

نویسندگان کتاب (لیندا هولبخ و نایجل اسپرینگت) توضیح می‌دهند که موفقیت مستمر و بادوام در سازمان‌های«آینده‌نگر» بر اساس حصول به هدف اصلی تعریف می‌شود. شرکت‌های «آینده‌نگر» راهبرد‌ها و سیاست‌های خود را در برخی موارد جرح و تعدیل می‌کنند اما آن‌ها قاطعانه رسیدن به هدف اصلی را سرلوحه امور خود قرار می‌دهند. آن‌ها قادر به تشخیص بین «اصل» و «فرع» هستند. اصل چیزی که هرگز نباید تغییر کند و فرع چیزی که همواره راه برای تغییرش باز است.

این کتاب ضمن تعریف هوش معنوی روشن می‌سازد که صور مختلف معنویت و معنا، چگونه هوش هیجانی و معنوی کارکنان سازمان را رشد می‌دهند تا ضمن درک صحیح از موقعیت، شیوه‌های خلاق و موثر را برای پیشبرد کار و تحقق اهداف سازمان بکار گیرند.

کتاب مزبور بدون هیچ دخل و تصرفی به بیان نتایج تحقیقات علمی موسسه رافی پارک انگلیس که در سال ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ انجام شده است می‌پردازد و ضمن تشریح شیوه کار با بیان تعریف گسترده مفهوم معنا و معنویت می‌کوشد تا نقش این مفاهیم معنوی را در دل تعاملات محیط کار سازمان‌ها برجسته نماید. از آنجا که این کتاب چگونگی تاثیر به کارگیری و جریان‌سازی مفهوم معنویت را در سازمان‌ها نشان می‌دهد تلاش می‌کند تا شیوه به کارگیری آن را برای مدیران و رهبران سازمان‌ها تشریح نماید. این کتاب می‌کوشد تا مدیران و کارمندان خود را برای تغییرات سریع و روز افزون بازار کار توانمند سازد و توجه به معنا را در واقع راهبردی آینده‌نگر در جهت تعالی و موفقیت سازمان‌ها معرفی کند. توجه به بافتار، باورها،آرمان‌ها، استعاره‌ها، اسطوره‌ها، هنجارها، معنا و ارزش‌های جوامع در بسیاری از علوم مغفول واقع می‌شود در حالیکه در علومی همچون آینده‌پژوهی این عوامل وجه تمایز جوامع شناخته می‌شوند و بسیار حائز اهمیت هستند. معناپردازی و توجه به معنا به عنوان عنصری آینده‌ساز در آینده‌پژوهی شناخته می‌شود و این کتاب از این حیث می‌تواند مورد توجه مخاطبین حوزه‌های آینده‌پژوهی، سیاست‌گذاری عمومی و برنامه‌ریزی راهبردی قرار گیرد.