از سوی مرکز تحقيقات سياست علمی کشور برگزار شد:

  مراتب ترويج علم و ارائه راهکارهای افزايش فهم همگانی علم

  همگانی کردن علم، جزئی از گفتمان علمی است

  سخنرانی علمی با عنوان مراتب ترويج علم و ارائه راهکارهای افزايش فهمگانی علم روزدوشنبه سوم خراد ماه جاری با سخنرانی دکتر عباس حرّی استاد تمام دانشگاه تهران از سوی مرکز تحقيقات سياست علمی کشور برگزار شد.

  به گزارش روابط عمومی مرکز تحقيقات سياست علمی کشور دکتر عباس حری استاد دانشگاه تهران در اين نشست با اشاره به بحث ترويج علم گفت: دو عامل باعث شد که به اين بحث بپردازيم، يکی تکثر در باب مفاهيم و تعاريف ترويج علم که در اين باره اختلاف نظر بسيار است و ديگری بحث فروکاهی ترويج علم در قبال توليد علم که عده‏ای معتقدند ترويج علم هرگز کار جديدی انجام نمي‏دهد و توليد علم در مرتبه بالاتری قرار دارد.

  مؤلف کتاب "کسانی که جامعه را مي‏سازند" افزود: ابتدا بايد بدانيم تعريف ترويج علم چيست و توليد علم به چه معناست؟ شرايط علميت چيست و ترويج علم به مثابه شرط لازم علميت چيست؟

  وی با طرح اين پرسش که "علم چگونه به وجود مي‏آيد" گفت: علم تابع ذهن انسانهاست. علم در فضا و خلاء به وجود نمي‏آيد و تا زمانی که در ذهن صاحب علم است فقط برای او قابل شناسايی است. بسياری از اهالی علم معتقدند که اين علم بخشی از علم است و هنوز به عينيت نرسيده است.

  دکتر حرّی تأکيد کرد: علم برای اينکه به عينيت برسد بايد از ذهن صاحب آن خارج شود و با نهادها و شناسه‏هايی برای ديگران قابل درک باشد چون تا زمانی که يک انديشه توسط آحاد جامعه ارزيابی نشود و محک نخورد عينيت نخواهد يافت.

  وی با اشاره به سخن پوپر در باب وجود سه عالم يعنی عالم ذهنيات، عالم خارج و عالم سومی که ترکيبی از اين دو محسوب مي‏شود، گفت: آنچه در اينجا مورد نظر ماست عالم سوم است. اولين گام در ترويج علم اين است که انديشه خود را به نگارش در آوريم. بنابراين مي‏توان گفت ترويج استمرار انديشه‏، نقطه آغازی است برای ترويج علم.

  استاد دانشگاه تهران در ادامه به بحث درباره اين موضوع پرداخت که لايه‏های مختلف جامعه چگونه مي‏توانند در ترويج علم نقش بازی کنند: سه ويژگی برای ترويج علم وجود دارد که عبارتند از اشتمال، جهانشمولی و گشودگی. در ويژگی اول تمام آحاد جوامع مختلف که برای انديشه‏ها و نظرات خود سرمايه‏گذاری کرده‏اند اين حق را دارند که از يافته‏های اين انديشه‏ها استفاده کنند چرا که علم از درون جامعه شکل گرفته است.

  وی افزود: جهانشمولی يعنی يک انديشه در هر زمان و مکانی صادق باشد. همچنين گشودگی به اين معناست که علم بايد در دسترس همه باشد. همگانی کردن علم، جزئی از گفتمان علمی است و همه بايد بتوانند از علم استفاده کنند و انديشه‏ها بايد در دسترس همگان باشند.

  استاد تمام دانشگاه تهران با اشاره به فايده ترويج علم، تصريح کرد: ترويج علم مي‏تواند مانعی برای خرافه‏پرستی باشد. در جامعه اطلاعاتی، هيچ کس بدون استفاده از اطلاعات درست، تصميم نمي‏گيرد.

  وی در ادامه، هرم ترويج علم را شامل هم‏ترازان، دانشجويان، متخصصان رشته‏های ديگر، دانش‏آموزان و عامه مردم عنوان کرد و از نگارش، بازنويسی يا بازآفرينی، استفاده از رسانه‏ها و فعاليتهای ميدانی و کارهای آزمايشگاهی به عنوان راهکارهای ترويج علم نام برد.

  حری با اشاره به اختلالاتی که ممکن است در بحث ترويج علم به وجود بيايند گفت: عدم تناسب موضوع، عدم تناست زبان، عدم تناسب رسانه و فضای تحکمی از جمله اين اختلالات هستند.

  وی در پايان به بيان پيشنهاداتی برای ترويج علم در جامعه پرداخت و گسترش جوايز علمی، گسترش گرايشهای آموزشی، بازنگری برنامه‏های درسی و سرمايه‏گذاری بلند مدت را از اين جمله دانست.